Welke temperatuur voor sanitair warm water?
Een hogere temperatuur is niet automatisch veiliger of beter. Het juiste temperatuurregime hangt af van de manier waarop het warme water wordt geproduceerd en opgeslagen.
Waarom de temperatuur belangrijk is
Comfort
Voor een comfortabele douche is water van ongeveer 38–40 °C voldoende.
Aan de douche wordt warm en koud water gemengd tot een comfortabele temperatuur.
Energieverbruik
Hoe hoger de warmtepomp het water moet opwarmen, hoe lager haar rendement.
Een onnodig hoge temperatuur verhoogt dus het elektriciteitsverbruik.
Hygiëne
Bij sanitair warm water moet ook rekening worden gehouden met bacteriegroei, waaronder legionella.
Daarbij zijn niet alleen de temperatuur, maar ook de hoeveelheid opgeslagen water, stilstand en leidingnet van belang.
Niet elk warmwatersysteem is hetzelfde
De juiste temperatuur hangt ook af van de manier waarop het sanitair warm water wordt opgeslagen en geproduceerd. Een klassieke boiler met 200 liter drinkwater vraagt een andere benadering dan een systeem waarin het drinkwater pas wordt opgewarmd wanneer u de kraan opent.
Boiler met opgeslagen drinkwater
Een grote hoeveelheid drinkwater wordt in de boiler warm opgeslagen.
Temperatuur en stilstand zijn daarom belangrijk voor het legionellarisico.
Bij dit type boiler wordt vaak een periodieke legionellacyclus toegepast.
Hygiëneboiler
Het drinkwater bevindt zich alleen in de warmtewisselaar en wordt tijdens het tappen opgewarmd. Er wordt daardoor veel minder warm drinkwater opgeslagen dan in een klassieke boiler.
Er blijft veel minder warm drinkwater in het systeem achter dan bij een klassieke boiler.
Buffervat met verswaterstation
Het buffervat bevat verwarmingswater, geen drinkwater.
Het sanitair warm water wordt pas tijdens het tappen via een warmtewisselaar geproduceerd.
Er wordt dus geen voorraad warm drinkwater opgeslagen.
Doorstroomproductie beperkt de hoeveelheid warm drinkwater waarin legionella kan groeien.
Bij gemeenschappelijke warmwaterinstallaties gelden andere eisen
Wanneer meerdere woningen gebruikmaken van een gemeenschappelijke warmwaterinstallatie met circulatie, moet ook rekening worden gehouden met de temperatuur in het verdeelnet.
In de Vlaamse EPB-berekening wordt voor sanitair warm water in een circulatieleiding uitgegaan van 60 °C. Ook voor een combilus wordt gerekend met een minimale watertemperatuur van 60 °C. Vlaanderen.be
Bij een individuele warmwaterinstallatie in een woning ligt dat anders. Het risico hangt niet alleen af van de temperatuur, maar ook van hoeveel warm drinkwater wordt opgeslagen, hoe lang het stilstaat en hoe het leidingnet is opgebouwd.
Is 60 °C nodig om legionella te voorkomen?
Voor sanitair warm water wordt vaak een temperatuur van 60 °C aanbevolen om de groei van legionella te beperken. Bij warmtepompen heeft die hoge temperatuur echter een nadeel: hoe hoger de watertemperatuur, hoe lager het rendement.
Daarom werken veel warmtepompen normaal op een lagere warmwatertemperatuur en verhogen ze de temperatuur periodiek tot 60 °C of meer. Dit wordt vaak een legionellacyclus genoemd.
Maar is zo'n legionellacyclus in een woning altijd nodig?
Dat hangt onder meer af van de manier waarop het sanitair warm water wordt opgeslagen en geproduceerd.
Temperatuur alleen is niet voldoende
Legionella ontstaat niet alleen in de boiler. Ook in het leidingnet kunnen omstandigheden ontstaan waarin bacteriën zich vermenigvuldigen.
Vooral stilstaand water en leidingen waarin het water langere tijd lauw blijft, verdienen aandacht.
Een hoge boilertemperatuur alleen volstaat dus niet om legionellagroei in de volledige installatie te voorkomen.
Stilstaand water
Weinig gebruikte leidingen en tappunten zorgen ervoor dat water lang in de installatie blijft staan.
Laat bij tappunten die weinig gebruikt worden minstens eenmaal per week water stromen.
Lauw water
Legionella kan zich vermenigvuldigen wanneer water gedurende langere tijd lauw blijft.
Vooral temperaturen tussen ongeveer 25 en 45 °C zijn gunstig voor de groei.
Leidingontwerp
Lange leidingen, te grote diameters en ongebruikte aftakkingen vergroten de hoeveelheid water die in het leidingnet achterblijft.
Ongebruikte aftakkingen worden ook wel dode leidingen genoemd.
Veelgestelde vragen
Nee. Voor een individuele woning hangt dit onder meer af van het type warmwaterproductie, de hoeveelheid opgeslagen drinkwater en het leidingnet.
Officiële aanbevelingen zijn bovendien niet hetzelfde als een wettelijke verplichting.
Niet in iedere situatie. Veel warmtepompen voeren periodiek een legionellacyclus uit, soms met elektrische bijverwarming. Of dat zinvol of nodig is, hangt af van de installatie.
Ja. Deze systemen beperken de opslag van warm drinkwater sterk of volledig, maar legionella kan ook elders in het sanitaire leidingnet groeien.
Ja. Vooral wanneer koudwaterleidingen ongewenst opwarmen en het water langere tijd stilstaat, kunnen gunstige omstandigheden voor bacteriegroei ontstaan.
Laat na een vakantie of langere afwezigheid alle kranen enkele minuten doorstromen. Vermijd bij het spoelen van de douche het inademen van waternevel: dompel de douchekop bijvoorbeeld onder in een emmer water en ventileer de ruimte goed.
Laat bij tappunten die weinig gebruikt worden minstens eenmaal per week water stromen.Ja. De warmtepomp moet een hogere temperatuur bereiken, waardoor het rendement daalt. Wanneer daarvoor de elektrische weerstand wordt gebruikt, stijgt het elektriciteitsverbruik nog meer.